Mierennesten

Indrukwekkend is het nest van de rode bosmier. Afhankelijk

van de hoeveelheid zonlicht wordt de hoogte bepaald.

Minder licht geeft een hoger nest. Een ideale plek voor een

nieuw nest is de stronk van een oude boom. In de zomer

zijn de temperatuurverschillen tussen dag en nacht aan

de oppervlakte het grootst. Op grotere diepte worden

de temperatuurverschillen kleiner en daalt de gemiddelde

temperatuur. De mieren kunnen door het openen en het

afsluiten van de gaten de ventilatie van een nest regelen.

 

 

Samenleving

De mieren overleven dankzij een goed georganiseerde

samenleving. Het nest is vooral bevolkt met werkmieren die

ongeveer 3 jaar oud kunnen worden. Dit zijn onvruchtbare

vrouwtjes zonder vleugels die geen ontwikkelde geslachts-

organen hebben en zijn ontstaan uit bevruchte eieren.

Zij verzorgen de nestbouw, de voedselvoorziening en de

verzorging van de poppen en de larven.

 

Koningin

Voor het leggen van de eitjes zorgt de koningin, die 300

eitjes per dag legt. De koningin-moeder kan zeer oud

worden: Voor de koningin van de bosmier hanteert men

een leeftijd van 9 jaar en er kunnen meerdere koninginnen

in een nest aanwezig zijn. De koningin kan het geslacht van

de mier veranderen door een eitje niet te bevruchten. Dan

ontstaat er een mannetje met vleugels, die tijdens de

bruidsvlucht de gevleugelde koningin mag bevruchten en

vervolgens sterft. Het zaadpakket draagt de koningin

vervolgens een leven lang mee en dat geeft na bevruchting

weer nieuwe werksters.

 

Werksters

Een gemiddeld nest van de kale rode bosmier bestaat uit

600.000 werksters, die in 1 jaar 6 miljoen insecten vangen

op een vlak van 52 x 52 m. Van deze prooidieren is ruim

40% schadelijk voor de bosbouw. Een prooi wordt gebeten

en vervolgens wordt de wond bespoten met mierenzuur.

De prooien zijn leveranciers van eiwitten voor de larven.

Voor de werksters zijn de uitwerpselen van luizen, die

veel suikers bevatten en honingdauw wordt genoemd,

een energierijke voedselbron. Door het melken van de

luizen voorkomen de mieren dat deze stof op de bomen

terecht komt en de bladeren bedekt worden met een

glanzende laag. Een andere plantaardige bron is de

zoetige afscheiding op nog opgerolde varens. Ook

mierenbroodjes zijn een welkome voedselbron. Dit zijn

zaadknobbels van de stinkende gouwe, het welriekende

viooltje of de rankende helmbloem.

 

Soorten

In Nederland komen in totaal 62 soorten mieren voor.

Ons onderzoek beperkt zich tot de rode bosmieren met

hun opvallende, koepelvormige nesten. De rode bosmier

is in de Flora- en Faunawet opgenomen als beschermde

inheemse diersoort. De soort is van belang als regulator

van bosecosystemen. De nesten zijn microhabitats voor

talrijke soorten ongewervelden en een belangrijke voedsel-

bron voor spechten (vooral de groene specht). Niet minder

dan 50 soorten dieren maken gebruik van een mierennest.

De rode bosmier leent zich uitstekend voor de monitoring

van natuurgebieden zoals de Deurnese bossen.

 

Inventarisatie

In 2004 zijn alle mierennesten van de rode bosmieren in de

gemeente Deurne geinventariseerd. In heel Deurne werden

236 nesten gevonden.

 

Dit jaar gaan wij opnieuw de bossen in en struinen dan

door de natuur. Wij doen dat buiten het broedseizoen.

 

Wil je meedoen aan dit onderzoek ?

 

Meld je aan ... klik aan